مطلب پیش رو نوعی دسته بندی روش مطالعه ی کتابهای معلم شهید دکتر علی شریعتی میباشد که برای سهولت خوانندگان و علاقمندان آثار دکتر که در سطوح مختلف فکری و مطالعاتی قرار دارند و زمان یا حوصله ی کافی برای مطالعه ی کلیه ی مجموعه آثار معلم را ندارند، و یا مایل به آغاز مطالعه ی این مجموعه آثار میباشند ولی برای نقطه ی عزیمت و شروع خود دچار سردرگمی هستند ، در نظر گرفته شده است.

بدیهی است اینگونه راهنماییها در خط سیر مطالعه ی آثار دکتر خالی از نقصان نیست و نمی تواند در برگیرنده ی تمامی دغدغه های معلم شهید باشد و دوستداران و مخاطبان صادق و خوشفهم او میتوانند خود نیازشان را تشخیص داده و اثر مورد نظرشان را حتا در جهت مخالف متن پیشنهادی انتخاب کرده و از آن سود برند.

ذکر این نکته ضروری است که کلیه ی آثاری که به نام "کویریات" معروف است و نسل امروز شریعتی را با آن آغاز میکند، متاسفانه ممکن است برای بعضی به دلیل شناخت کم از فلسفه، ادبیات، روانشناسی، جامعه شناسی یا ادیان و عرفان و تاریخ، و نیز نداشتن آشنایی با "فرهنگ واژگان معلم شهید" و یا کمبود در مطالعه ی منابع درجه دوم یا نقدها و مقالات پیرامون زبان کویری شریعتی ، گاهی دچار آشفتگی فکری یا بدفهمی "کویریات" شوند. از اینرو کلیه ی آثار شریعتی که به این لایه ی فکری اش تعلق دارد ( چه آنها که قید کردهایم و چه آنهایی که در متن گلچین شده ی فعلی نام نبرده ایم ) در بخش ( ج ) قرار میگیرد. امید است این اقدام کمک کوچکی باشد در راه دستیابی به پاسخ این پرسش که امروز باید خود را از کجا آغاز کنیم؟

 

الف ) کتابهای زیر مناسب برای کسانی است که هنوز هیچ یا تعداد زیادی از کتابهای استاد را نخوانده اند:

 

1- پدر، مادر، ما متهمیم! ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )

 2- از کجا آغاز کنیم ؟ ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 3- چه باید کرد؟ ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 4- نیازهای انسان امروز ( م . آ . 25 . انسان بی خود )

 5- نقش انقلابی یاد و یادآوران در تاریخ تشیع ( م . آ . 7 . شیعه )

 6- انتظار عصر حاضر از زن مسلمان ( م . آ . 21 . زن- فاطمه فاطمه است )

 7- یک جلوش تابینهایت صفر! ( م . آ . 35 . آثار گونه گون )

 8- خودآگاهی و استحمار ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 9- به کجا تکیه کنیم ؟ ( م . آ . 36 . آثار جوانی )

 10 - فلسفه نیایش  1( م . آ . 8 . نیایش)

 11 - ویژگیهای تمدن امروز ( م . آ .12 . تاریخ تمدن )

 12 - نگاهی به تاریخ فردا ( م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 13 - تاریخ و ارزشآن در اسلام ( م .آ . 29 . میعاد با ابراهیم )

 14 - دریغها و آرزوها ( م . آ . 25 . انسان بیخود + م . آ . 27 . بازشناسی هویت ایرانی – اسلامی)

15- از هجرت تا وفات ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )

 16 - اقبال معمار تجدید بنای تفکر اسلامی ( م . آ . 5 . ما و اقبال )

 17 - میزگرد، پاسخ به سوالات و انتقادات ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )

 18 - فاطمه فاطمه است ( م . آ . 21زن- فاطمه فاطمه است )

 

ب) کتابهای زیر مناسب برای کسانی است که با چهارچوب اصلی فکر استاد آشنایی پیدا کرده اند:

 

19 - خداحافظ شهر شهادت ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )

 20 - پیام امید به روشنفکر مسئول – تفسیر سوره ی روم ( م .آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 21 - آری اینچنین بود برادر ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )

 22 - ماشین در اسارت ماشینیسم ( م. آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 23 - علی حقیقتی برگونه ی اساطیر ( م . آ . 26 . علی )

 24 - پیروان علی و رنجهایشان ( م . آ . 26 . علی )

25 - الیناسیون و دیالکتیک کار و احتیاج در مارکسیسم ( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2)

26 – استخراج و تصفیه های منابع فرهنگی ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 27 - بازگشت به خویشتن + بازگشت به کدام خویش؟ ( م . آ . 4بازگشت )

 28 - شهادت + پس از شهادت ( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )

 29 - تاریخ و شناخت ادیان 1 و 2 ( م . آ . 14 و15 )

30- تشیع سرخ ( م . آ . 9 . تشیع علوی و تشیع صفوی )

 31 - مسئولیت شیعه بودن ( م . آ . 7 . شیعه )

 32 - انتظار مذهب اعتراض( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )

 33 - روشنفکر و مسئولیت او در جامعه ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 34- شیعه یک حزب تمام ( م . آ . 7 . شیعه )

35 - پیروزی پس از شکست ( م . آ . 26 . علی )

 36 - هنر در انتظار موعود ( م . آ . 32 . هنر )

37 - اسلام شناسی درسهای 1 تا 11 ( م . آ . 16 . اسلام شناسی 1)

38 - حسین وارث آدم ( م . آ . 19 . حسین وارث آدم )

39 - تحلیلی از مناسک حج ( م . آ . 6)

40 - زیباترین روح پرستنده ( م . آ . 8 . نیایش)

 41 - فلسفه نیایش- 2 ( م . آ . 8 . نیایش)

42 - مذهب علیه مذهب ( م . آ . 22 . مذهب علیه مذهب )

43 - نامه به پدر ( آخرین نوشتهی دکتر درسال 56 در ساعاتی قبل از هجرت از ایران ) ( م . آ . 1 . با مخاطبهای آشنا )

44 - روش شناخت اسلام ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )

 45 - امت و امامت ( م . آ . 26 . علی )

 46 - فرهنگ، تمدن و ایدئولوژی ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژی )

 47 - انسان بی خود ( م . آ . 25 . انسان بی خود )

 48 – اسکولاستیک جدید ( م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 49 - چهار زندان انسان ( م . آ . 25 . انسان بیخود )

50 – تخصص و بیگانگی از خود ( م . آ . 10 . جهتگیری طبقاتی اسلام )

 51 - سلامهای نماز ( م . آ . 2 . خودسازی انقلابی )

 52 – فلسفه ی تاریخ یا مارکسیسم در سه دوره ی زندگی مارکس( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2)

 53 - بررسی کوتاه مسئله ی ولایتعهدی امام رضا ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )

 54 - تلقی مذهب از دید روشنفکر واقع بین و روشنفکر مقلد ( م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 55 - هجرت و تمدن (م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژی )

 56 - قاسطین، مارقین، ناکثین ( م . آ . 26 . علی )

 57 - نامهای به احسان ( نامه ی معروف سال 52 و قبل از زندان دکتر ) (م . آ . 1. با مخاطبهای آشنا )

 58 - تاریخ ایران پس از اسلام ( م . آ . 27 . بازشناسی هویت ایرانی - اسلامی)

 59 - سیمای محمد ( م . آ . 30 . اسلام شناسی  درسهای مشهد )

 60 - اباذر مردی از ربذه ( م . آ .3 . ابوذر )

 61 - دو شهید – قصه ی حسن و محبوبه (از شما دوتن شهید شاهد... ( م . آ . 1 . با مخاطبهای آشنا )

 62 - قرآن وکامپیوتر ( م . آ . 28 . روش شناخت اسلام )

 

ج) کتابهای زیر مناسب برای کسانی است که مطالعه ی پیشرفته ای در مسائل اصولی اسلام و مختصری فلسفه و جامعه شناسی و ... در مکتبهای مغرب زمین دارند:

 

63 - جامعه شناسی ساینتیستی (م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 64 - عرفان، برابری، آزادی ( م . آ . 2 . خودسازی انقلابی )

 65 – ریشه های اقتصادی، طبقاتی و انسانی رنسانس( م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 66 - مخروط جامعه- شناسی فرهنگ( م . آ . 20 . چه باید کرد؟ )

 67 - تشیع علوی و تشیع صفوی ( م . آ . 9 . تشیع علوی و تشیع صفوی )

 68- انسان و اسلام و مکتبهای مغرب زمین ( م . آ . 24 . انسان )

69 –پرسش و پاسخ ها ( 11 پاسخ معروف دکتر به اعضای مذهبی مردد سازمان مجاهدین بعد از انقلاب ایدئولوِژیک سال

54 ) ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژِی )

70 -خودسازی انقلابی ( م . آ . 2 . خودسازی انقلابی )

 71 - نامه به سر سید احمد خان + نامه به برادر ( م . آ . 34 . نامه ها)

72 -گرایشهای سیاسی در قرون معاصر ( م . آ . 12 . تاریخ تمدن )

 73 - جهان بینی مادی و مذهبی ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژی)

74 - ایدئولوژی چیست؟ ( م . آ . 23 . جهان بینی و ایدئولوژی )

 75 - متدولوژی علم ( م . آ . 31. ویژگیهای قرون جدید)

 76 - رنج بودن ( هبوط ) + کویر + معبد + در باغ ابسرواتور + توتمپرستی و ... ( م . آ . 13 هبوط در کویر)

77 - اگزیستانسیالیسم ( م . آ . 18 . اسلام شناسی 3)

78 - مارکسیسم ( م . آ . 17 . اسلام شناسی 2 )

79-جهان بینی بسته و جهان بینی باز + هجرت زمینه ساز جهان بینی باز (م . آ . 31 . ویژگیهای قرون جدید )

 80 – گفتگوهای تنهایی ( م . آ . 33 در دو بخش)